Doanh nghiệp Việt Nam có thể bắt đầu ESG từ đâu? Hãy bắt đầu từ công nghệ sử dụng mỗi ngày

Nhắc đến ESG, nhiều doanh nghiệp Việt Nam hình dung ngay đến những báo cáo phi tài chính dày hàng trăm trang, chỉ số phát thải khí nhà kính hay chuẩn mực chuỗi cung ứng toàn cầu — nghe như "sân chơi" riêng của các tập đoàn niêm yết hay doanh nghiệp FDI. Nhưng thực tế, điểm khởi đầu của ESG doanh nghiệp không nhất thiết phải lớn lao đến vậy. Với phần lớn doanh nghiệp, cách dễ nhất để chạm vào ESG lại nằm ngay trong văn phòng: những chiếc màn hình, máy chiếu, màn hình tương tác đang được dùng mỗi ngày.

Vì sao ESG cần một điểm khởi đầu cụ thể hơn?

Theo khảo sát của PwC được Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ trích dẫn, tại Việt Nam 44% doanh nghiệp đã đặt ra kế hoạch và cam kết ESG cụ thể, 36% đang trong giai đoạn lên kế hoạch cho 2-4 năm tới, còn 20% vẫn chưa xác định lộ trình. Đáng chú ý hơn, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện ưu tiên trụ cột Quản trị (G) với 62% lựa chọn, trong khi Môi trường (E) chỉ chiếm 22% và Xã hội (S) là 16%. Nói cách khác, trụ cột môi trường — vốn gắn liền trực tiếp với công nghệ và thiết bị sử dụng hằng ngày — lại đang là phần được đầu tư ít nhất. Rào cản lớn nhất mà doanh nghiệp gặp phải là thiếu chuyên môn (60%), tiếp theo là quy mô công ty (46%) và thiếu thông tin minh bạch để thực hành ESG (28%).

Ở một góc nhìn khác, công nghệ và ESG đang ngày càng được đặt cạnh nhau trong cách thị trường đánh giá thương hiệu. Bộ tiêu chí Giải thưởng "Thương hiệu vàng TP.HCM" năm 2026 dành 30% số điểm cho đổi mới sáng tạo, công nghệ và 30% còn lại cho ESG — tổng cộng 60% điểm số đến từ hai nhóm tiêu chí này, nhiều hơn cả nhóm tiêu chí kinh doanh truyền thống. Điều đó cho thấy công nghệ không còn tách rời ESG; ngược lại, chính công nghệ mà doanh nghiệp lựa chọn và sử dụng mỗi ngày lại là nơi phản ánh rõ nhất mức độ "xanh" trong vận hành.

Vì vậy, thay vì bắt đầu từ một dự án ESG quy mô lớn, doanh nghiệp — đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ — hoàn toàn có thể bắt đầu bằng 3 bước đơn giản, gắn liền với chính những thiết bị công nghệ đang có sẵn.

BƯỚC 1
Kiểm kê thiết bị

Bước đầu tiên không đòi hỏi ngân sách hay chuyên gia tư vấn — chỉ cần một buổi rà soát nội bộ. Doanh nghiệp cần biết chính xác mình đang sử dụng bao nhiêu:

• - Màn hình
• - Máy chiếu
• - Màn hình tương tác
• - Thiết bị phòng họp
• - Hệ thống hiển thị

Đây chính là bước "kiểm kê tài sản công nghệ xanh" — nền tảng của bất kỳ chương trình ESG công nghệ nào. Một bảng kiểm kê đơn giản (loại thiết bị, số lượng, năm đưa vào sử dụng, tần suất sử dụng) sẽ cho doanh nghiệp bức tranh rõ ràng đầu tiên: đâu là thiết bị cũ đang tiêu tốn nhiều điện, đâu là thiết bị bị bỏ không, và đâu là khoảng trống thực sự cần đầu tư — thay vì mua sắm theo cảm tính.

BƯỚC 2
Đánh giá vòng đời

Sau khi có danh sách thiết bị, câu hỏi quan trọng không còn là "Thiết bị này giá bao nhiêu?" mà là:

Đây chính là cách tiếp cận vòng đời sản phẩm (product lifecycle) — một trong những tiêu chí lõi của ESG công nghệ mà các nhà sản xuất lớn như ViewSonic đang công khai minh bạch. Trong ESG Report 2026, ViewSonic công bố 278 báo cáo dấu chân carbon (Product Carbon Footprint) cho các dòng màn hình và máy chiếu, đạt 151 mẫu màn hình chứng nhận EPEAT (trong đó 17 mẫu đạt mức EPEAT Vàng), và 95% dòng màn hình khổ lớn đạt chứng nhận ENERGY STAR. Với máy chiếu, 62% dải sản phẩm đã chuyển sang công nghệ lamp-free — không còn bóng đèn thủy ngân, tuổi thọ nguồn sáng lên đến 30.000 giờ.

Những con số này không chỉ để "làm đẹp" hồ sơ ESG của nhà sản xuất — chúng chính là câu trả lời cụ thể cho 4 câu hỏi vòng đời ở trên. Khi doanh nghiệp biết cách hỏi đúng câu hỏi, việc lựa chọn màn hình tiết kiệm năng lượng hay máy chiếu không bóng đèn thủy ngân không còn đơn thuần là chuyện "mua đồ công nghệ", mà đã trở thành một quyết định ESG thực sự — có thể đo lường và chứng minh được.

BƯỚC 3
Tối ưu thay vì mua thêm

Đây là bước dễ bị bỏ qua nhất — nhưng lại tạo ra tác động ESG rõ rệt nhất, vì nó không đòi hỏi chi thêm ngân sách mà là khai thác thông minh hơn những gì đã có.

Một ví dụ điển hình là màn hình tương tác ViewBoard. Thay vì mỗi phòng họp phải trang bị riêng lẻ máy chiếu, bảng trắng, thiết bị họp trực tuyến và màn hình chia sẻ nội dung, một chiếc ViewBoard có thể kết hợp toàn bộ các chức năng sau trong cùng một thiết bị:

Từ đó hình thành cách tiếp cận "một thiết bị — nhiều nhu cầu": giảm số lượng thiết bị cần mua, giảm diện tích lắp đặt, giảm tổng điện năng tiêu thụ, đồng thời kéo dài vòng đời sử dụng của cả hệ thống phòng họp. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng hệ sinh thái doanh nghiệp mà ViewSonic đang xây dựng, trong đó phần cứng (ViewBoard, màn hình, máy chiếu), phần mềm (myViewBoard, TeamOne, Manager, AirSync), mạng lưới đối tác phân phối và các cam kết ESG được kết hợp thành một giải pháp tổng thể — thay vì những sản phẩm rời rạc, mua đâu dùng đó.

Từ khái niệm đến hành động

ESG không cần bắt đầu bằng một báo cáo. Với phần lớn doanh nghiệp Việt Nam — nhất là khối vừa và nhỏ vốn đang thiếu chuyên môn và nguồn lực để triển khai ESG bài bản như một dự án riêng — ba bước trên là cách thực tế nhất để biến một khái niệm còn khá "vĩ mô" thành hành động cụ thể ngay trong chính văn phòng của mình: kiểm kê thiết bị đang có, đánh giá đúng vòng đời thay vì chỉ nhìn vào giá, và tối ưu công năng trước khi nghĩ đến việc mua thêm.